Nos Dedir?
18/12/2007
Açılımı Nitrous Oxide olan NOS uygulaması, güç arttırmanın en etkili yollarından bir tanesidir. İçten yanmalı bir motorun gücü, dışarıdan aldığı oksijeni, püskürttüğü yakıtla ne kadar şiddetle patlatabildiğine bağlıdır. Motor modifiyesinin genel amacı motora giren hava (oksijen) benzin karışımını arttırmak ve bu suretle içerdeki patlamayı şiddetlendirmektir.
Yani, sistemdeki iki ana değişken, yakıt ve oksijendir. Yakıtın depolanması ve aktarılması nispeten kolaydır. Fakat alınan hava miktarının arttırılması ek çalışmalar gerektirmektedir ve genellikle modifiyenin konusunu bu oluşturmaktadır.
İçeri giren havadaki moleküllerin yoğun olması en önemli faktördür. Soğuk hava sıcak havadan çok daha yoğundur. İçeri giren hava ne kadar yoğun olursa içerdeki patlama o derece şiddetli, üretilen güç ve tork da o derece yüksek olur. Otomobillerin soğuk havada daha iyi performans göstermelerinin ve hava filtrelerinin soğuk hava alacak şekilde monte edilmesinin sebebi de budur.
NOS yani nitrojen ve oksijen karışımı, yakılacak olan oksijen miktarını ve patlamanın şiddetini iki şekilde arttırır. Bunlardan birincisi ve en önemlisi, her 2 nitrojen atomu ile birleşik 1 oksijen atomu şeklinde yanma odasına giren nitrous oxide'nin, içerdeki yüksek ısıda nitrojen ve oksijen ayrışmasıdır.
Bu durumda serbest kalan oksijen, dışarıdan alınan havaya ek olarak daha fazla benzinin yakılmasına ve patlama şiddetinin artmasına imkan tanır.
İkinci faktör ise, sıvı olarak tüpte yaklaşık 1000 PSI basınç altında tutulan nitrous oxide, emme manifolduna doğru ilk serbest kaldığı anda basınç farkından dolayı gaza dönüşür. Bu değişim, ısı emerek, içerdeki sıcaklığın çok ciddi oranda düşmesini sağlar. Isının düşmesi, elbette daha yoğunlaşan oksijen molekülleri anlamına gelmektedir. Bu da içerdeki patlamayı kuvvetlendirecek ikinci etkendir.
Bu sayede NOS, motor gücünü diğer modifikasyonlardan çok daha hızlı, çok daha basit ve çok daha büyük bir şekilde arttırır. Üstelik fiyatı da oldukça makuldür. Ancak nitrous oxide tarafından üretilen bu büyük güç, buna göre üretilmemiş olan aksamlar üzerinde yıpranmaya neden olabilir. Buna, piston ve piston yataklarından tutun da aktarma organlarına ve yürüyen aksama kadar çok çeşitli örnekler verilebilir.
Sağladığı büyük güce karşılık, NOS'un kullanımı sınırlı süreler içindir. Cockpitteki switchlerle sürücü tarafından kontrol edilebilen NOS tüpü, en fazla 30 saniye aralıksız olarak açık tutulabilmekte ve drag yarışları veya benzeri ani kalkışlarda ve ani hızlanmalarda kullanılmaktadır.
NOS'un DRY ve WET olarak adlandırılan iki değişik tipi bulunmaktadır.
DRY NOS'ta sistem, gazı ve hava filtresinden içeri giren havayı yakmak için mevcut enjeksiyon sistemini kullanmaktadır. Elbette çoğunlukla bu durumda enjektörlerin büyütülmesi ve elektronik kontrol ünitesinin modifiye edilmesi söz konusu olmaktadır.
WET yani ıslak NOS tabir edilen modellerde, emme manifolduna giden gazı ve hava filtresinden gelen havayı içerde yakabilmek için yakıt takviyesi bulunmaktadır. Wet yani ıslak olarak tabir edilen yer aslında emme manifoldudur. Wet sistem, mevcut enjeksiyon sistemini modifiye etmek yerine, NOS sisteminin fazladan gerektirdiği yakıtı adeta kendi yanında getirmesi anlamına gelir. NOS tüpü kapalı iken otomobil standart enjeksiyon sisteminin sağladığı yakıt ile çalışmaktadır. NOS yüklemesi yapıldığı ve gaza basıldığı anda tüpten gelen ek yakıt da devreye girerek emme manifolduna püskürtülür ve kuru sistemde sadece hava ve gaz aktaran emme manifoldu, wet çalışan bu sistemde hem hava ve gaz hem de sıvı yakıt aktaracaktır.
Tabii ki her iki sistemin de kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır. Dry sistem fazladan bağlantılar ve tüpte yakıt depolamayı gerektirmemesi açısından avantajlıdır ancak her silindire giden nitrous, benzin ve hava miktarının aynı olamaması gibi bir dezavantajı vardır.
Wet sistemde her silindire tam tamına gerekli oranlarda benzin ve nos karışımı gönderme imkanı vardır. Fakat bu sistemin dezavantajı da hava ve yakıt aktarmasıdır. Emme manifoldu hava, nitro ve benzin karışımını aktarmak zorunda kalmaktadır. Sadece hava aktarmak için dizayn edilmiş olan bu aksam, hava benzin karışımını aktarmakta çok da etkili değildir. Ayrıca tüpteki benzin azaldıkça, gönderilen benzinin basıncıda azalmakta ve sonlara doğru performansta kayıplar olmaktadır.
NOS TÄ°PLERÄ°
NOS sistemlerinin başlıca iki çeşidi vardır. Spray bar plate sistemleri; karbüratör ve manifold arasında bir ara plate ile kullanılan Powershot (güçlü atış), Cheater (aldatıcı), Big shot (büyük atış) gibi. Bu plaka, built-in olan spray barlarının içinden emme manifold kanallarına nitro ve ilave yakıt verir. Çoğu yakıt enjeksiyon motorları ve Top Shot gibi olan sistemler için olan nitro sistemleri, plate sistem teknolojisinin değişik şekilleridir. Plate sistemleri 50 ya da extra 400 beygir gücü verebilir. Çoğu plate sistemleri ayar yapılabilen beygir gücü kazanımı ve sistem ayarı için çıkarılabilen nitro ve yakıt jet özelliklerine sahiptir. Plate sistemleri cadde ve çoğu yarış sınıflarında kullanılır.
DiÄŸer taraftan, direkt port sistemleri mümkün olduÄŸunca emme valfine yakın olan herbir emiÅŸ yolu’na nitro ve ilave yakıt verebilmek için özel dizayn edilmiÅŸ enjektörler, fogger memeler kullanır. Bu sistemler, herbir silindire aynı miktarda verirken bolca nitro ve yakıt akıtır. Multiple stage direct port sistemleri, bazı profesyonel yarış motorlarında 1000 ekstra beygire kadar artış yapmıştır. Bütün NOS direkt Port sistemlerin özelliÄŸi beygir ayarlamaları ve sistem tuningi (ince ayar) için deÄŸiÅŸtirilebilen nitro ve yakıt jetleridir. Direkt port sistemleri aÅŸağı yukarı hertürlü motorlarda hem cadde hem de yarış uygulamalarında kullanılır.Yakıt enjeksiyonu için olan bazı nitro sistemleri Direkt Port teknolojisinin deÄŸiÅŸik bir ifadesidir.
Benzin enjeksiyonu için olan bir sistem tipinde üst emme yoluna nitro ve yakıt enjekte etmek için bir direkt port stili nozzle (meme) kullanılır. Kuru manifold stili nitro sistemleri nitro’yu hava akımı içine olacak ÅŸekilde yukarı doÄŸru enjekte ederken ilave yakıt, motorun kendi yakıt enjeksiyon memelerince verilir.
HANGÄ° ARABALARA UYGULANABÄ°LÄ°R?
TÃœM BENZÄ°NLÄ° VE DÄ°ZEL ARABALARDA, 4-6-8-10-12 SÄ°LÄ°NDÄ°RLÄ° MOTORLARDA, ARACIN GÃœCÃœNE VE MOTOR HACMÄ°NE GÖRE ÖZEL DÄ°ZAYN EDÄ°LMÄ°Åž KÄ°TLER UYGULANABÄ°LÄ°R. ANA PRENSÄ°P OLARAK STANDART MOTORLAR 4 Silindirli motorlar 60-100 Hp. 6 Silindirli Motorlar 75-125 Hp. 8 Silindirli (Small Block) Motorlar 125-150 Hp. 8 Silindirli (Big Block) motorlar 150-250 Hp. EKSTRA GÜÇ ARTIÅžINI RAHATLIKLA TOLERE EDERLER. BU DEÄžERLERÄ°N ÃœSTÃœNE ÇIKILDIÄžINDA, Ä°STENEN GÃœCE GÖRE DEĞİŞEN FORGED PÄ°STON, ÇELÄ°K FORGED PÄ°STON KOLU VE DAHA Ä°LERÄ° SAFHALARINDA ÇELÄ°K FORGED KRANK GEREKSÄ°NÄ°MÄ° VARDIR. APLÄ°KASYONUN GENELDE SAÄžLIKLI ÇALIÅžAN BÄ°R MOTORA YAPILMASI UYGUNDUR YANÄ° YAÄž YAKAN VEYA ÇOK FAZLA REKTEFÄ°YE EDÄ°LMÄ°Åž MOTORA UYGULANMASI TAVSÄ°YE EDÄ°LMEMEKTEDÄ°R. BÄ°R ÖRNEK VERÄ°RSEK SU’YUN Ä°NSANA BÄ°R ZARARI YOKTUR. FAKAT 5 DAMACANA SU İÇİLÄ°RSE ZARARI KAÇINILMAZDIR. NOS SÄ°STEMÄ° DE AYNEN BU ÖRNEKDEKÄ° GÄ°BÄ° UZMAN KİŞİLER TARAFINDAN MONTE EDÄ°LÄ°RSE VE MOTORUN KAPASÄ°TESÄ°NE GÖRE SEÇİLÄ°RSE HİÇ BÄ°R ZARARI YOKTUR.
GÜÇ NASIL ELDE EDİLİR? KULLANIM ŞEKLİ NEDİR?
NOS KİTİNİN ARACA MONTAJINI MÜTEAKKİP, ELİNİZİN ALTINDA 3 EMNİYET ŞALTERİ VARDIR. BİRİNCİSİ TÜP VANASI, İKİNCİSİ SOLENOİDLERE ELEKTRİK VEREN HAZIR ŞALTERİ, ÜÇÜNCÜSÜ ATIŞ ŞALTERİDİR. TÜP AÇIK İKEN HAZIR ŞALTERİ AÇILIR VE 1500-2000 DEVİR VEYA ÜSTÜNDE SEYREDEN BİR ARAÇTA GAZ PEDALININ ALTINDA VEYA KOLAYCA ULAŞILABİLECEK (ÖRNEĞİN VİTES TOPUZU, DİREKSİYON) ATIŞ ŞALTERİNE BASTIĞINIZ SÜRECE MOTORA NOS VE EKSTRA BENZİN VERİR. GENELDE TÜP BİTENE KADAR BASILABİLİR. FAKAT SAĞLIKLI OLMASI BAKIMINDAN YETKİLİLER 15-20 SANİYEYİ YETERLİ BULUYORLAR. ÇÜNKİ BU YARIŞ MODUNDA ÜRETİLMİŞ BİR SİSTEM OLDUĞU İÇİN, YARIŞLARIN DA EN FAZLA 16-17 SANİYE (0-400 MT.) OLACAĞINDAN FAZLASI GEREKSİZ BULUNMAKTADIR.
TÃœP NEKADAR DAYANIR?
TÃœPÃœMÃœZ 15-20 SANÄ°YELÄ°K ATIÅžLARLA, 10 OZ’ LUK MÄ°NÄ°K TÃœP Ä°LE 4-5 ATIÅž 2 LBS’ LÄ°K TÃœP Ä°LE 10-15 ATIÅž 10 LBS’ LÄ°K TÃœP Ä°LE 20-30 ATIÅž TABÄ°Ä° BU KULLANILAN KÄ°TE VE MOTORUN HACMÄ°NE GÖREDÄ°R. 10 OZ’ LUK TÃœP 50 HP. 2 LBS’ LÄ°K TÃœP 60-75 HP. 10 LBS’ LÄ°K TÃœP 100-150 HP.ARTI GÜÇ ARTIÅžI VERECEK ÅžEKÄ°LDE ÖRNEK GÖSTERÄ°LMÄ°ÅžTÄ°R. TÃœP BÄ°TTİĞİNDE TÃœRKÄ°YE’ DEKÄ° TEK REFÄ°LL (DOLUM) Ä°STASYONU RPM’ DE VEYA SANAYÄ° GAZI DOLUM TESÄ°SLERÄ°NDE KOLAYCA DOLDURULABÄ°LÄ°R.
Ä°LAVE HERHANGÄ° BÄ°R MODÄ°FÄ°KASYONA GEREK VARMI VEYA YAPILMASI GEREKLÄ°MÄ°DÄ°R?
NOS İÇİN HERHANGÄ° BÄ°R MODÄ°FÄ°KASYONA GEREK YOKTUR. STANDART HER TÃœRLÃœ MOTORA KOLAYCA UYGULANIR. ENJEKSÄ°YONLU ARAÇLARDA BASINÇ REGULATÖRÃœ NOS DEVREYE GÄ°RDİĞİNDE BY PASS EDÄ°LEREK BENZÄ°N YETÄ°ÅžTÄ°RMEME GÄ°BÄ° SORUNLARLA KARÅžILAÅžILMAZ. KARBURETORLÃœ ARAÇLARDA Ä°SE NOS SÄ°STEMÄ°NÄ°N 10 PSÄ°’ DAN AÅžAÄžI OLMAMASI BASINÇ REGULATÖRÃœ VEYA EKSTRA BÄ°R BENZÄ°N POMPASI Ä°LE SAÄžLANIR. MOTORA YAPILMIÅž OLAN MODÄ°FÄ°KASYONLAR VAR Ä°SE NOS HERZAMAN ARTI GÜÇ VERECEĞİNDEN FAYDASI VARDIR. (EGZANTRÄ°K MÄ°LLERÄ°, AÇIK HAVA FÄ°LÄ°TRELERÄ°, CHÄ°P VE ATEÅžLEME SÄ°STEMLERÄ° GÄ°BÄ°) DEVÄ°R KESÄ°CÄ° BULUNAN ARAÇLARDA DEVÄ°R, KESÄ°CÄ° DEVREYE GÄ°RMEDEN ATEÅžLEME YAPILMASI UYGUNDUR.
MOTORA BÄ°R ZARAR VERÄ°R MÄ°?
TAVSÄ°YE EDÄ°LEN KÄ°TLER MOTORA HERHANGÄ° BÄ°R ZARAR VERMEZ. (NOS MEMELERÄ°NÄ°N KAPASÄ°TESÄ° Ä°LE OYNAMAK HİÇ BÄ°R ZAMAN ARTI GÜÇ VERMEZ. SADECE ZARAR VERÄ°R. SÄ°STEM OLARAK NOS TEK BAÅžINA HİÇ BÄ°R ZAMAN GÜÇ VERMEZ. GÜÇ YAKITTAN GELÄ°R. YAKITI SAÄžLAYAMAZSANIZ NOS’ UN TEK BAÅžINA YAPACAÄžI HİÇ BÄ°R ÅžEY YOKTUR. NOS Ä°LAVE BÄ°R YAKIT DEĞİLDÄ°R. SADECE DAHA FAZLA YAKITIN YAKILMASINA MÃœSADE EDEN BÄ°R GAZDIR. SÄ°STEMÄ°N EN ÖNEMLÄ° UNSURU BUDUR. NOS’ U VERDİĞİNÄ°ZDE Ä°LAVE YAKIT ORADA YOKSA MOTORUNUZUN NORMAL ZAMANDA KULLANDIÄžI YAKITIN YANMA NÄ°SPETÄ°NÄ° HIZLANDIRMIÅž OLURSUNUZ. BU DURUM ÇOK GEÇMEDEN PÄ°STONLARDA DETENASYON’ A (HARABÄ°YET’ E) SEBEP OLUR. ONUN İÇİN EN ÖNEMLÄ° HUSUS , NOS VE BENZÄ°NÄ° AYNI ANDA ORANLI BÄ°R ÅžEKÄ°LDE VERMENÄ°Z GEREKÄ°R. 50 HP. ‘ LÄ°K SÄ°STEMLERDE MOTORUN BENZÄ°N EMMESÄ° YETERLÄ° OLDUÄžUNDAN Ä°LAVE BENZÄ°N SOLENOÄ°D’ Ä°NE GEREKSÄ°NÄ°MÄ° YOKTUR. FAKAT DAHA ÃœST ARTI GÜÇLERDE MUHAKKAK Ä°LAVE BENZÄ°N SOLENOÄ°D’ Ä° KULLANILMALIDIR. ZATEN RPM SÄ°ZÄ°N HANGÄ° KÄ°TÄ° NASIL KULLANACAÄžINIZI VE NE KADAR ARTIÅž ELDE EDECEĞİNÄ°ZÄ° SÄ°ZE BÄ°LDÄ°RMEKTEDÄ°R.
MONTAJI NASIL VE NE KADAR SÜRE İÇERİSİNDE YAPILMAKTADIR?
50 HP. ‘ LÄ°K KÄ°TLER 2-3 SAAT 50 HP. ÃœZERÄ°NDEKÄ° KÄ°TLER YAKLAÅžIK 4-5 SAATTE MONTE EDÄ°LÄ°RLER. MONTAJ Ä°STASYONLARI, ÅžU ANDA Ä°STANBUL VE ANKARA OLARAK HÄ°ZMET VERMEKTEDÄ°RLER. KOLAY ANLAÅžILABÄ°LÄ°R MONTAJ ÅžEMASI Ä°LE GÃœN İÇERÄ°SÄ°NDE KENDÄ°NÄ°Z BÄ°LE TAKABÄ°LÄ°RSÄ°NÄ°Z. MONTAJI KOLAYDIR.
NOS DÄ°ÄžER PERFORMANS ÃœRÃœNLERÄ°NE KARÅžI NE GÄ°BÄ° AVANTAJLAR SAÄžLAR?
MALİYET AÇISINDAN NOS MÜŞTERİYE PARASI İLE SATIN ALABİLECEĞİ EN UCUZ BEYGİR GÜCÜDÜR. EKSTRA BEYGİR GÜCÜ ELDE ETMEK İÇİN KARBURASYON, CHİP, PORTING, ROLISHING, TURBO VE EGZOST SİSTEMLERİNE ORANLA MALİYETİ DÜŞÜK VE NORMAL SÜRÜŞ NORMLARINI BOZMADAN VE MOTORA EKSTRA STRES YARATMADAN KULLANACAĞINIZ GÜVENLİ BİR SİSTEMDİR.
NOS MOTORDA EKSTRA BÄ°R AÅžINMAYA SEBEBÄ°YET VERÄ°R MÄ°?
ARTI BEYGÄ°R GÃœCÃœ SEÇİMÄ° ANAHTAR NOKTADIR. DOÄžRU BÄ°R UYGULAMA AÅžINMAYA SEBEBÄ°YET VERMEZ. SÄ°LÄ°NDÄ°RDE ORTAYA ÇIKAN ENERJÄ° ARTAR VE BUNLARI Ä°DARE EDECEK FARKLI BÄ°RÄ°MLER DE YÃœKÃœ KALDIRIR. EÄžER YÃœK ARTIÅžLARI ONLARI Ä°DARE EDECEK BÄ°RÄ°MLERÄ°N KAPASÄ°TESÄ°NÄ° GEÇERSE Ä°LAVE AÅžINIM MEYDANA GELÄ°R. NOS HER ZAMAN DEĞİL SADECE Ä°STENÄ°LDİĞİNDE KULLANILMAK ÃœZERE Ä°MAL EDÄ°LDİĞİNDEN FEVKALADE AVANTAJLIDIR. Ä°LERÄ° DERECEDE BEYGÄ°R ARTIÅžI İÇİN DÄ°ZAYN EDÄ°LEN KÄ°TLERDE BUJÄ° VE ATEÅžLEME ZAMANLARININ GECÄ°KTÄ°RÄ°LMESÄ° GÄ°BÄ° Ä°LAVE AYARLARLA SÄ°STEME ZARAR VERMEZ. DOÄžAL OLARAK BENZÄ°N OKTAN’ ININ DA ARTIRILMASI GEREKEBÄ°LÄ°R.
NÄ°TRO KÄ°MYASAL OLARAK NEDÄ°R?
NITROUS OXIDE 2 BÄ°RÄ°M NÄ°TROJEN (AZOT) VE 1 BÄ°RÄ°M OKSÄ°JEN’ DEN Ä°BARETTÄ°R. (AÄžIRLIK OLARAK %36’ SI OKSÄ°JENDÄ°R.) MOTOR ÇALIÅžMA ISISINDA NÄ°TRO PARÇALANARAK OKSÄ°JENÄ° SERBEST BIRAKIR. BU EKSTRA OKSÄ°JEN DAHA FAZLA YAKITIN YANMASINI TEMÄ°N EDEREK Ä°LAVE GÜÇ YARATIR. PARÇALANAN NÄ°TRO YANMA Ä°ÅžLEMÄ°NÄ°N KONTROLÃœNE YARDIMCI OLARAK ARTAN SÄ°LÄ°NDÄ°R BASINCINA KORUYUCU KALKAN VE NEMLENDÄ°RÄ°CÄ° ETKÄ° YAPARAK OLUÅžAN ISIYI DÜŞÜREREK HAREKETÄ°’ DE ETKÄ°LER.
TÃœP NE KADAR ZAMANDA BÄ°TER?
BU GENİŞ ÖLÇÜDE KİTİN YAPISINA VE JET MEMELERİNE BAĞLIDIR. ÖRNEĞİN, 10 LBS KAPASİTELİ BİR TÜP 125 HP KİT İLE 7-10 KEZ 0-400 METRE KALKIŞI YAPTIRIR. TABİİ BU SÜRENİN UZAMASI VEYA KISALMASI TÜP ÖMRÜNÜ UZATIP KISALTIR.
EN Ä°YÄ° KULLANMA ZAMANI NEDÄ°R?
SADECE TAMAMEN AÇIK KELEBEKLE (TAM GAZDA) KULLANILMALIDIR. NİTRO TÜM KELEBEK AÇIKLIĞINDA 1500 DEVİR / DAKİKANIN ÜSTÜNDE DE MÜKEMMEL SONUÇ VERİR.
TURBO Ä°LE UYGULANMASI YARAR SAÄžLARMI?
TAMAMEN, TURBO VE SUPERCHARGERLAR MOTOR İÇİNE HAVA BASARLARKEN SIKIŞTIRIRLAR VE BU DA İÇ ISININ (HARARETİN) ARTMASINA NEDEN OLURLAR. İŞTE NOS BURADA İŞE ÇOK YARAR. 20-30o ISI DÜŞÜŞÜ YAPARAK MOTORU VE İÇERİ GİREN HAVAYI SOĞUTUR VE OKSİJENİ ARTIRIR. BU DA İLAVE BEYGİR GÜCÜ DEMEKTİR. BU TİP TURBO VE SUPERCHARGERLİ ARAÇLAR İÇİN MÜKEMMEL BİR UYGULAMA OLUR.
NÄ°TRO KATALÄ°TÄ°K KONVERTORE ZARAR VERÄ°R MÄ°?
HAYIR. EGZOSTA MEVCUT OKSİJENİN ARTMASI, AKSİNE KONVERTORÜN ETKİNLİĞİNİ ARTIRIR. BİR ÇOK ÜLKEDE EGZOST EMİSYON YASALARI TARAFINDAN KABUL EDİLİR.
Yorum yaz! :: Arkadaşına Gönder!
0 yorum yazılmıştır